1. W 1918 roku, gdy Polska odzyskuje niepodległość, ożywiają się także tendencje narodowościowe Ukraińców. Proklamują oni ustanowienie aż dwóch państw ukraińskich: UNR (Ukraińska Republika Ludowa) - w byłym zaborze rosyjskim, i ZUNR (Zachodnioukraińska Republika Ludowa) w byłym zaborze austriackim.

2. Oba "państwa" roszczą sobie pretensje do ziem, które Polska odzyskała po 1918 roku. Chodzi o południowo-wschodnie obszary kraju. Dochodzi do walk, w których strona polska jest górą.

3. Stojący na czele UNR Semen Petlura wchodzi w układ z Piłsudskim. Petlura ma zrezygnować z roszczeń do ziem polskich, w zamian za co Piłsudski uzna go za przywódcę państwa ukraińskiego, które ma odtworzyć się po wschodniej stronie Sanu. Wkrótce jednak Piłsudski zmienia zamiary i porozumiewa się z Rosją Radziecką, przekreślając marzenia Ukrainy o niepodległym państwie.

4. Do 1939 roku powstało wiele partii ukraińskich. Jedne z nich były za porozumieniem z Polską, inne chciały współpracować z Sowietami. Skrajne stanowisko reprezentowała OUN (Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów), która zamierzała walczyć z oboma wrogami. Zbrojnym ramieniem OUN była UPA (Ukraińska Powstańcza Armia).

5. Gdy wybucha wojna, Ukraińcy widzą w Niemcach sprzymierzeńców, którzy mogą pokonać Polaków i tym samym pomóc w ustawnowieniu niepodległej Ukrainy. Dlatego wielu wstępuje w szeregi armii niemieckiej i innych odziałów organizowanych przez Niemców.

6. Niemcy wykorzystują Ukraińców, dopóki są im potrzebni. Celowo podgrzewają polsko-ukraiński konflikt. Zaciągają Ukraińców do pracy przy transportach polskich więźniów, przy ściąganiu kontyngentów żywnościowych itd. Jednocześnie tłumią wszelkie ukraińskie ruchy narodowościowe.

7. OUN wciąż wierzy w uzyskanie niepodległości. Jednocześnie wie, że po wojnie największym wrogiem ukraińców będą nadal Polacy. Dlatego organizuje wielką akcję zbrojną przeciwko Polakom zamieszkującym Wołyń. Akcja rozszerzyła się na inne wojewodztwa. W 1943 roku nacjonaliści ukraińscy wymordowali prawie 100.000 osób.

8. W 1944 roku rozpoczyna się ofensywa Armii Czerwonej. Po jej przejściu podziemie ukraińskie zaczęło wchodzić w układy z polskim podziemiem poakowskim. Oba zyskały nowego, wspólnego wroga - powołany przez Sowietów koministyczny rząd Polski.

9. W latach 1945-1946 polscy i radzieccy komuniści, organizują wymianę ludności. Polacy pozostali na terenie ZSRR mogą wrócić do kraju, podczas gdy z Polski wysiedla się prawie pół miliona Ukraińcow.

10. Wysiedlenia przynoszą duże straty podziemu ukraińskiemu. Mimo to UPA nasila działalność przeciwko polskim oddziałom wojskowym. Organizuje wiele udanych akcji zbrojnych na posterunki milicji, straży granicznej, transporty żywności i broni. Polacy zupełnie nie radzą sobie z leśną partyznatką UPA.

11. Pod koniec marca 1947 roku w Bieszczadach ginie polski generał Karol Świerczewski "Walter". Winą za tę śmierć obarczono upowców, choć do dziś nie ma na to dowodów. Niektórzy historycy są skłonni twierdzić, że byla to robota NKWD. Tak czy owak śmierć Waltera skłoniła rząd polski do natychmiastowego działania. W południowo-wschodni rejon kraju rzucono gigantyczne siły wojskowe, które miały dokonać całkowitego wysiedlenia ludności ukraińskiej i zlikwidować zbrojne oddziały UPA. Akcja ta  zyskała kryptonim "Wisła".

12. Do 1951 roku wysiedlono w sumie ok. 140.000 osób, pochodzenia ukraińskiego i mieszanego. Podziemie ukraińskie przestało istnieć. Część jego członków przedostała się na Zachód, gdzie prowadziła wciąż działalność propagandową. Ci, którzy zostali zginęli, albo zostali aresztowani i osądzenii przez komunistyczne władze Polski. Wielu zmarło w polskim obozie koncentracyjnym w Jaworznie. Południowo-wschodni obszar Polski, a szczególnie Bieszczady zostały na długie lata całkowicie wyludnione.